جزوه تایپ شده فارماکولوژی اتاق عمل
خلاصه کتاب دانشگاه پیام نور علمی کاربردی آزاد اسلامی کاردانی کارشناسی ارشد برای آزمون استخدامی جزوه فارماکولوژی اتاق عمل
جذب دهان: از ( ). () .() ً ً : ( /) (–) ، () () : ( ) : ( ) () 
():
ً ():
:()ً ً :()ً – – ():
() ():
()
( ) ( ) ( ) ( ) ()
ً ( )
():
( ) ً ( ):
( )
():
” ” –( – )
( ):
( ) ( )
():
() ()
():
() :() ( ).
” ( ” ) ( )
( ) (استامینوفن) هستند.
محلول قابل تزریق محلولی استریل است که حاوي یک یا چند ماده داروئی بوده و از طریق وریدي، عضلانی و یا زیر جلدي به کار می رود. برخی از ترکیبات داروئی را می توان به شکل تزریق در داخل مفصل، نخاع یا قلب به کار برد. فراورده هاي تزریقی به فرم هاي امپول(فضاي شیشه اي سربسته و حاوي یک دوز دارو مانند دیازپام)، ویال (فضاي شیشه اي با درپوش لاستیکی حاوي چند دوز دارو مانند ویال پنی سیلین)، سرنگهاي یک بار مصرف (اتروپین و پرالیدوکسیم) و محلول هاي قابل تزریق وریدي با حجم زیاد(سرم دکستروز) وجود دارند.
بخورها اغلب شامل مواد ضدعفونی و فرارند که هنگام مصرف مقدار کمی از انها را به اب جوش اضافه می کنند، در نتیجه ماده فرار شامل ماده موثر داروئی است که به همراه بخار اب استنشاق می شود. براي نمونه می توان از بخورهایی که داراي منتول و تنطور اکالیپتوس هستند نام برد که در زمستان و مواقع زکام از انها استفاده می شود.
اسامی داروھا
یک دارو بعد از گذشتن از مراحل تحقیقاتی و پذیرفته شدن جهت مصرف در انسان وارد بازار شده و ممکن است سه نوع نام گذاري بر روي ان انجام گیرد:
نام شیمیایی:
وضعیت دقیق ترکیب شیمیایی و ساختمان مولکلولی داروها را مشخص می کند، این نام بیشتر براي شیمیدان ها معنی دار است.( مانند ان 4-هیدروکسی فنیل استامید که نام شیمیایی استامینوفن است.)
نام ژنریک:
یا نام غیر اختصاصی که مشخص کننده گروه فارماکولوژي داروهاست و اغلب از نام شیمیایی انها اقتباس شده ولی ساده تر از ان است. در تمام دنیا براحتی این اسامی قابل شناسایی هستند مثل سایمتدین
نام تجارتی:
یا نام اختصاصی دارو که اغلب توسط کمپانی هاي فروشنده دارو انتخاب می شود، اسامی مناسبی هستند که در
نوشتن انها حرف اول را بزرگ می نویسند و داراي نماد R تجارتی است مانند Tagamet R.که اسم تجاري داروي سایمتدین است . چون کارخانه هاي مختلف اجازه دارند براي هر محصول ژنریک نام تجاري خاص خود را انتخاب کنند بنابر این براي هر نام ژنریک از دارو چندین نام تجاري وجود دارد.
مكانیزم عمل دارو:
یک دارو بعد از رسیدن به یک غلظت مناسب در محل اثر خود در بدن، اثر درمانی و دلخواه را به وجود می اورد. در این جهت مولکولهاي ترکیبات شیمیایی باید از نقطه ورود بدن به مجاورت بافت محل اثر خود رسیده و با ان جزوه فارماکولوژی اتاق عمل انجام دهند .میزان پاسخ دارو به مقدار به کار رفته و زمان باقی ماندن ان در بدن بستگی دارد.
دانلود رایگان فارماکولوژی اتاق
– () :؛ ؛ ؛ : ( ) :
( ) < +↔ – + ++ ↔ + -: =()=-: : : :
:
جذب دارو میزان توزیع دارو در بافتهاي بدن
میزان متابولیسم میزان دفع دارو
روش مصرف خوراکی
مزایاي و معایب تجویز خوراکی:
مصرف راحت
ارزان
قابل قبول براي اکثر بیماران
برخی داروها در محیط اسیدي معده تخریب می شوند < انتریک کوت کردن
ممکن است باعث تحریک،تهوع، استفراغ یا خونریزي شوند < فرمهاي روکش دار و آهسته رهش
تاخیر حدود نیم تا چند ساعته براي شروع اثر
داروي خوراکی عموما باید به غلظت مناسبی در پلاسما برسد تا بتواند کارایی لازم را داشته باشد.
حلالیت :معمولا در معده و تحت تاثیر اسید معده صورت می گیرد
– تفاوت در اندازه ذرات (ریز تر<حلالیت سریعتر) و روکش دارو و مواد همراه دارو باعث تفاوت سرعت اثر دارو در کارخانجات مختلف سازنده دارو می شود. (دیگوکسین، فنی توئین:استفاده از مانیتول بجاي کلسیم سولفات بعنوان مواد همراه)
جذب داروي خوراکی :عموما به حلالیت در چربی، اندازه ملکولی و درجه یونیزاسیون آن بستگی دارد. داروي اسیدي ضعیف (مثل آسپرین) در معده به خوبی جذب می شود
داروي قلیایی ضعیف (مثل پروپرانولول و بنزودیازپینها) از دئودنوم( 6-PH=5) به خوبی جذب می شود
تاثیر سایر داروها و شرایط بیمار روي میزان جذب دارو از دستگاه گوارش:
کاهش میزان حرکت دستگاه گوارش( TCA,Atropin,Morphine) < کاهش سرعت و نه میزان جذب
افزایش سرعت تخلیه معده (متوکلوپرامید،جزوه فارماکولوژی اتاق عمل ) < افزایش سرعت جذب دارو
تجویز زیر جلدي و عضلانی دارو:
برخی داروها از راه خوراکی غلظت پلاسمایی بالایی ایجاد نمی کنند
یا بعلت تخریب توسط اسید معده (انسولین و هورمونها پروتئینی)
یا جذب ضعیف بعلت قطبی بودن بالاي مولکول (آمینوگلیکوزیدها : جنتامایسین)
یا در اثر عبور اولیه کبدي FPM به میزان زیادي بی اثر می شوند (ضد دردهاي اپیوئیدي)
یا بیمار بعلت عدم تحمل گوارشی قادر به مصرف خوراکی دارو نیست (تهوع با املاح آهن)
یا اصولا بیمار نسبت به مصرف دارو مقاومت میکند (بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی)
جذب دارو از طریق تزریق زیرجلدي یا عضلانی خیلی ارتباط به PH و خصوصیات مولکولی دارو ندارد،بلکه بیشتر به میزان جریان خون ناحیه تزریق وابسته است.
تزریق عضلانی معمولا سرعت اثر بیشتر و تزریق زیرجلدي دوام اثر بالاتري ایجاد می کند.
ملح ها(نمک ها)ي مختلف داروها می توانند سرعت حلالیت و در نتیجه طول اثر متفاوتی داشته باشند (پنی سیلین 6.3.3 ترکیبی از سه ملح مختلف با سرعت حلالیت سریع، متوسط و طولانی است)
تجویز وریدي دارو :
معمولا زمانی که اثر سریع و فوري دارو نیاز باشد بکار می رود.چون اطمینان داریم که تمام دوز به خون می رسد اثرات آن دقیق تر قابل پیش بینی است و برخی تفاوتهاي بین فردي در جذب دارو را نخواهیم دید.
سرعت تزریق در برخی داروها باید محدود شود (ونکومایسین، مورفین: بعلت ترشح هیستامین)
عوارض نشت و تحریک موضعی دارو در نظر گرفته شود.(ترمبوفلبیت دیازپام)
تجویز داخل بینی :
برخی پلی پپتیدها مثل کلسی تونین (پوکی استخوان)، دسموپرسین (تکرر ادرار)، و برخی داروهاي غیر پروتئینی از این راه قابل جذب هستند( .رسیدن به غلظت بالاي CSF)
تجویز ترنس درمال:
جهت داروهاي پوتنت(مقدار کم دارو اثر جزوه فارماکولوژی بیهوشی توجه ایجاد کند) با حلالیت چربی بالا (نیتروگلیسرین،هیوسین)
توزیع دارو:
بعد از تجویز و جذب و رسیدن دارو به پلاسما در قسمتهاي مختلف بدن پخش می شوند. این توزیع به عواملی زیر بستگی دارد
PH= 7.4 خون PH=6 ادرار
مایع مغزی-نخاعی PH=7.3بزاقPH=7
اسید معده PH=0.7ترشحات پانکراسPH=8.1 =
( % <)
()..،
:
%
%%()، ( ) () ()
()
< : : : : -: () () () () ، :()
فهرست مطالب