جزوه حسابداری بهای تمام شده
نوروش سید محمد عبداللهی کیوانی جمشید اسکندری خلاصه کتاب حسابداری بهای تمام شده علمی کاربردی مدرسان شریف اسماعیل علی نیا رشته حسابداری و –
: :
() ً () () () :
() () () () :
:
ً () 
:
ً () :
: : ) :
) :
– **
-**
:
– : – : :
: ديگر ثبت نشده است مثلا در ستون بدهکار حساب بانک در دفاتر شرکت ثبت شده است ولي در ستون بستانکار صورت حساب بانکي ثبت نشده است.
تشخيص ماهيت اقلام باز- اهم اقلام باز عبارتند از:
الف) اقلام باز ناشي از تاخير زماني:
1- چک هاي معوق به چک هايي گفته مي شود که توسط شرکت صادر شده ولي جزوه حسابداری بهای تمام شده دارنده چک تا تاريخ تهيه صورت مغايرت به بانک ارائه نشده است لذا در ستون بستانکار حساب بانک در دفاتر شرکت موجود مي باشد، ولي در ستون بدهکار اين صورت حساب بانکي منعکس نشده است.
2- سپرده هاي بين راهي مبالغي است که توسط حسابدار شرکت جهت واريز به بانک سپرده شده است ولي تا تاريخ تهيه صورت مغايرت بانکي در دفاتر بانک عمل نشده است لذا در ستون بدهکار حساب بانک در دفاتر شرکت ثبت شده است ولي در ستون بستانکار صورت حساب بانکي منعکس نمي باشد.
3- هزينه هاي بانکي در مواردي اتفاق مي افتد که بانک بابت هزينه هاي بانکي مانند بهاي دسته چک،کارمزد،حواله جات و غيره مواردي را از حساب شرکت برداشت نموده و تا تاريخ تهيه صورت مغايرت اعلاميه بانکي آن بدست شرکت نرسيده است. لذا اين اقلام در ستون بدهکار صورت حساب بانکي وجود دارد ولي در ستون بستانکار حساب بانک در دفاتر شرکت ثبت نشده است.
4- وجوه دريافتي بانک از مشتريان شرکت در بعضي مواقع مشتريان شرکت مبالغي را بدون اطلاع شرکت به حساب واريز مي نمايند اين مبالغ در ستون بستانکار صورت حساب بانکي موجود مي باشد ولي در ستون بدهکار حساب بانک در دفاتر شرکت موجود نمي باشد.
5- چک هاي لاوصول (توديع چک، چک لاوصول) چک هايي بهای تمام شده که توسط شرکت از مشتريان دريافت و جهت وصول و واريز به حساب به بانک ارائه شده است ولي به علت نداشتن موجودي بانک چک مزبور را به حساب شرکت منظور نکرده است لذا در ستون بدهکار حساب بانک در دفاتر شرکت موجود مي باشد ولي در صورت حساب بانکي منعکس نشده است.
6- سفته هاي تنزيل و نکول شده گاهي اوقات شرکت از مشتريان خود سفته اي دريافت داشته و زودتر از موعد سررسيد به وجه نقد نياز پيدا مي کند در اين مواقع شرکت به بانک مراجعه نموده و سفته مذکور را تنزيل مي نمايد بدين صورت که با دريافت وجهي کمتر از مبلغ اسمي سفته آنرا در اختيار بانک قرار بدهد بانک در تاريخ سررسيد به فرد متعهد يا صادر کننده سفته مراجعه نموده و بهای تمام شده آنرا مطالبه مي کند چنانچه متعهد وجه سفته را به بانک بپردازد بانک شرکت را در جريان وصول وجه سفته قرار مي دهد ولي چنانچه از پرداخت وجه آن خودداري کند اصطلاحا سفته نکول يا واخواست شده است به عبارتي سفته اي که متعهد در تاريخ سررسيد از پرداخت وجه آن خودداري کند نکول شده است در اينگونه موارد بانک اصل و بهره سفته مذکور را از حساب شرکت تنزيل کننده سفته برداشت مي کند و ممکن است تا تاريخ تهيه صورت مغايرت به شرکت اطلاعاتي نداده باشد لذا اين اقلام در بدهکار صورت حساب بانکي ثبت شده است ولي در بستانکار حساب بانک در دفاتر شرکت منعکس نمي باشد.
ب) مغايرت ناشي از اشتباهات
1- اشتباه در ثبت بيش از واقع چک توسط حسابدار شرکت: بدين صورت که حسابدار شرکت چک را بيش از مبلغ واقعي خود در دفاتر ثبت نمايد مثلا چک 190 هزار ريالي را به مبلغ 910 هزار ريال ثبت کند.
2- اشتباه ثبت کمتر از واقع چک توسط حسابدار شرکت: بدين صورت که حسابدار شرکت چک را کمتر از واقعي خود ثبت کند مثلا چک 900 ريالي را 90 ريال بنويسد.
3- اشتباه ثبت بيش از واقع چک توسط حسابدار بانک
4- اشتباه ثبت کمتراز واقع چک توسط حسابدار بانک
5- اشتباه ثبت بيش از واقع سپرده توسط حسابدار شرکت: بدين صورت که حسابدار شرکت وجوه واريز شده به حساب را به اشتباه بيش از مبلغ واقعي ثبت کند.
6- اشتباه کمتر از واقع سپرده توسط حسابدار شرکت
7- اشتباه ثبت بيش از واقع سپرده توسط حسابدار بانک
8- اشتباه ثبت کمتر از واقع سپرده توسط حسابدار بانک
9- اشتباه در برداشت از حساب توسط بانک:
ممکن است حسابدار بانک چک هاي صادره توسط شرکت را اشتباها از حساب ديگري پرداخت نمايد و يا چک هاي صادره توسط ديگران را اشتباها از حساب شرکت برداشت نمايد.
10- اشتباه در واريز به حساب توسط حسابدار بانک يا شرکت: در اين صورت که وجوه واريز شده به حساب شرکت اشتباها به حسابهاي ديگر منظور شود و يا وجوه واريز شده متعلق به حسابهاي ديگران اشتباها به حساب شرکت واريز شود.
5- در تاريخ اول ارديبهشت 1371 مديران شرکت شهباز تصميم گرفتند که براي پرداختهاي جزيي تنخواه گرداني ايجاد نمايند. در همين تاريخ مبلغ 50000 ريال طي چک در اختيار آقاي کرماني قرار گرفت. در تاريخ 10/2/1371 خلاصه عمليات تنخواه گردان به شرح زير توسط آقاي حسابداری تهيه و تحويل حسابداري شرکت شده است:
1- هزينه کرايه تاکسي 3200
2- هزينه پست و تلگراف و تلفن 18700
3- هزينه حمل خريد 20100
4- خريد ملزومات اداري 8000
در تاريخ 10/2/ چکي به ميزان هزينه ها صادر و در اختيار آقاي کرماني قرار گرفت.
مطلوبست:
1- ثبت آرتيکل لازم در دفتر روزنامه عمومي شرکت شهباز به تاريخ 1/2/71 براي ايجاد حساب تنخواه گردان.
2- ثبت آرتيکل مربوط به صدور چک، ثبت هزينه ها و تجديد تنخواه گردان.
6- اطلاعات زير در پايان ارديبهشت ماه 1371 پس از تطبيق حساب جاري 5720 بانک(م) در دفاتر شرکت امين و صورت حساب ارسالي بانک استخراج شده است.
1- مانده حساب بانک در دفاتر شرکت مبلغ 4100 ريال بستانکار است.
2- مانده صورت حساب ارسالي بانک مبلغ 7000 ريال بستانکار است.
3- مبلغ 8500 ريال بابت سود سهام به حساب جاري نزد بانک واريز شده که شرکت از آن بي اطلاع بوده است.
4- چکي به مبلغ 6700 ريال که شرکت در وجه يکي از بستانکاران صادر کرده بود، توسط بانک اشتباها از حساب موسسه ديگري پرداخت شده است.
5- مبلغ 6000 ريال جمع جزوه حسابداری بهای تمام شده روز 31/2/71 در بعد از ظهر همان روز به حساب جاري واريز شده که در صورت حساب ارسالي بانک منعکس نيست.
6- سفته سه ماهه دريافتي از آقاي اميري با نرخ 10% و به مبلغ اسمي 8000 ريال که يک ماه بس از دريافت با نرخ 12% تنزيل شده بود در سررسيد واخواست شده و بانک اصل و بهره آن را از حساب جاري شرکت برداشت نموده.
7- مبلغ 6500 ريال توسط يکي از بدهکاران به حساب جاري واريز شده که شرکت از آن بي اطلاع بوده.
8- جمع چک هايي که در فروردين ماه صادر ولي براي وصول به بانک ارائه نشده بالغ بر 4100 ريال است.
9- بانک مبلغ 500 ريال کارمزد بانکي از حساب جاري برداشت نموده است که شرکت از آن بي اطلاع بوده.
مطلوبست:
1- تهيه صورت مغايرت بانکي به تاريخ 31/2/71
2- انجام اصلاحات لازم در دفاتر شرکت
1- چک هاي شماره 11 و 12 به ترتيب به مبلغ 40000 ريال و 87500 ريال جهت وصول به بانک ارائه شده است.
2- در آخرين ساعت روز 31/1/78 مبلغ 50000 ريال به بانک واريز شده است که در صورت حساب بانکي عمل نشده است سپرده بين راهي.
3- يکي از بدهکاران شرکت مبلغ 500000 ريال به حساب بانکي شرکت واريز نموده است که فيش آنرا به شرکت ارائه نکرده است.
4- يک فقره چک دريافتي از موسسه بهنوش که مبلغ 60000 ريال که جهت وصول به بانک شپرده شده بود لاوصول تشخيص داده شد.
5- شرکت البرز چکي به مبلغ 68000 ريال بابت خريد اثاثيه صادر نموده که حسابدار بانک اشتباها چک مذکور را به مبلغ 86000 ريال حساب کسر نموده است.
6- حسابدارشرکت بهای تمام شده بانکي صادره جهت خريد ماشين آلات به مبلغ 45000 ريال را اشتباها به مبلغ 54000 ريال از دفاتر شرکت ثبت نموده است.
7- يکي از مشتريان شرکت مبلغ 200000 ريال از شيراز به حساب شرکت حواله کرده است که در صورت حسابداری بانک عمل نشده است.
8- کارمزد بانکي بابت ارسال چند حواله به مبلغ 10000 ريال در صورت حساب بانکي قيد شده است.
9- بانک يک فقره چک به مبلغ 48000 ريال مربوط به يک حساب جاري ديگر را اشتباها از حساب شرکت برداشت کرده است.
مطلوبست: تهيه صورت مغايرت بانکي و تهيه ثبت هاي اصلاحي و نمايش مانده حساب بانک
در دفاتر شرکت پس از
– :
) ) ) ×
) – :
) ) ×
)) – ) ) ×
) ) – :
) ) ) ) ×
: () =(+)-=+
– ( ) ؟
) ×× ) ) ) – ؟
) ) ) × ) =-=+ =+ = – ) ) ) ) ×
– ؟
) ) ×
) ) – ) ) ×
) ) – :
) ×
) ) ) – چيست ؟
الف) کسري صندوق × ب) اضافه صندوق
ج) نوعي درآمد د) موارد الف و ب
12- اقلام باز حاصل از مطابقت حساب بانک موسسه و صورت حساب ارسالي بانک با مانده 80000 ريال شامل وصول چک 150000 ريال، چک لاوصول 40000 ريال، برداشت 10000 ريال و چک معوق 30000 ريال مانده طبق دفاتر موسسه چقدر است ؟
چک هاي معوق +مانده طبق بانک = ( چک هاي نمونه سوالات حسابداری مدیریت+ برداشت + کارمزد) – وصولي + مانده طبق دفاتر
سپرده بين راهي-
13- در رسيدگي به حساب بانک موسسه اي، اقلام باز هزينه بانکي 80000 ريال وجوه در راه 90000 ريال چک معوق 100000 ريال و چک دريافتني توسط بانک 110000 ريال بوده است اختلاف مانده حساب بانک موسسه با صورت حساب بانک ( آغاز سال چهارم ) چقدر است ؟
(وجوه توديعي)+مانده بانک=(چک برگشتي+برداشت بانک +کارمزد بانکي)- وصولي+مانده طبق دفاتر شرکت
چک معوق- سپرده بين راهي
100000- 90000+مانده بانک =110000+80000 – مانده شرکت
ملنده شرکت= 40000 + مانده شرکت
14- مانده حساب جاري شماره 100 در دفاتر شرکت نمونه 3700 ريال و طبق صورت حساب بانک 8000 ريال مي باشد.
يک فقره چک به مبلغ 200 ريال در دفاتر شرکت اشتباها2000 ريال ثبت شده و دو فقره چک به مبالغ 1200 ريال و 1800 ريال جهت وصول به بانک ارائه نشده است کارمزد بانکي به مبلغ 500 ريال از حساب برداشت شده که اعلاميه آن به شرکت بهای تمام شده نشده است مانده واقعي حساب بانک برابر است با:
براي رسيدن از يک مانده به مانده حساب بانک يا دفاتر شرکت از فرمول زير استفاده مي کنيم و اگر مانده واقعي را بخواهيم مبلغ بدست آمده در هر طرف بيانگر اين مبلغ است.
+مانده بانک =(چک برگشتي+برداشت بانک + کارمزد بانکي )- وصولي ها +مانده طبق دفاتر شرکت چک هاي معوق- وجوه توديعي(سپرده بين راه)
1800-1200-0+8000= اشتباه چک 1800+(500)-0+3700
5000=5000
15- مانده حساب بانک دفتر کل موسسه اي 444000 و اقلام باز شامل چک صادره ثبت نشده بابت خريد ملزومات 777000 چک صادره وصول نشده بابت خريد کالا 222000 وصول وجه چک دريافتني ارائه شده توسط بانک 999000 و واريز نقدي موسسه در ساعات پاياني 555000 ريال بوده مانده صورت حساب ارسالي بانک چه مبلغ است ؟
براي بدست آوردن اقلام صورت مغايرت بانکي از فرمول زير استفاده مي کنيم به علاوه اينکه هر گونه اشتباه و از قلم افتادن ثبت ها در هر جا بايد اصلاح شود. +برداشت بانک+کارمزد بانکي)- وصولي ها+مانده دفاترشرکت
– سپرده بين راهي +مانده صورت حساب بانک=(چک برگشتي
چک هاي معوق
چک ثبت نشده 777000-999000+444000 222000- 555000+مانده جزوه حسابداری بهای تمام شده حساب =233000=مانده صورت حساب بانکي
16- اقلام باز حاصل از مطابقت حساب بانک موسسه و صورت حساب ارسالي بانک با مانده 80000 ريال شامل وصول چک 150000 چک لاوصول 40000 ريال برداشت 10000 ريال و چک معوق 30000ريال مانده طبق دفاتر موسسه چقدر است ؟
=(چک هاي برگشتي+برداشت+کارمزد)- وصولي+مانده طبق دفاتر سپرده بين راهي – چک هاي معوق+مانده طبق بانک
30000-80000=(10000+40000 )- 150000 +x
50000=10000+x
50000 – = x
17- در رسيدگي به حسابداری اب بانک موسسه اي، اقلام باز هزينه بانکي 80000 ريال وجوه در راه 90000 ريال چک معوق 100000 ريال و چک دريافتني توسط بانک 110000 ريال بوده است اختلاف مانده حساب بانک موسسه با صورت حساب بانک ( آغاز سال چهارم) چقدر است؟
– 90000 + مانده بانک = 110000 + – = + – :
+)- +- ()+=(+
–+=+() -+=؟
++)- +- +=(= -+-+=( ) :
) ) ) ) ×
– :
) ) ) ×
) ؟
) ) ) ) =-=– == ) ) ×
) )
فهرست مطالب