جزوه اصول فقه 3
دانلود جزوه
ایروانی جعفر سبحانی حوزه علمیه خواهران استاد دکتر محمد حسین شهبازی مهدی موحدی نیا شهید ثانی, دکتر عباس زراعت دانشگاه پیام نور علمی کاربردی
: ؛ ؛
؛: :
:
–::–:
-:-
— –:
—-
-:
:
— — —- -:
-:
— –
؛—-؛::
:
– —
–
:
: -:
—:—–
- نمی تواند ازدواج نماید .
-قرابت رضاعی تنها میان طفل و زنی که به او شیر داده به وجود نمی آید،و دو کودکی که با رعایت شرایط ماده فوق از یک زن شیر خورده اند ،خواهر و برادر رضاعی محسوب شده و ازدواج حرام می باشد .
- مادر رضاعی یک فرد، مادر رضاعی خواهر و برادر او محسوب نمی شود .آثار قرابت رضاعی به طفل شیر خورده منحصر می شود ،نه بستگان وی.
نکته :حرمت ناشی از قرابت رضاعی،جنبه ی استثنایی دارد و باید تفسیر مضیق شود.
به همین دلیل اگر زنی ،نوه خود را شیر دهد ،دختر و نوه اش خواهر رضاعی محسوب نمی شوند.
نکته:رحم اجاره ایی: در رحم اجاره ایی،طفل متولد شده از مادری که رحمش اجاره بوده،سبب میشود که این طفل با آن زن محرم رضاعی شوند.
محارم سببی:
ماده 1047قانون مدنی به مصاهره یا محارم سببی اشاره دارد و بیان می دارد :ازدواج بین اشخاص زیربه سبب مصاهره ممنوع دائمی است.
1-ازدواج بین مرد و مادر و جدات زن او هر چه قدر که بالا رود اعم از نسبی و رضاعی .
2- ازدواج بین مرد و زنی که سابقا زن پدر و یا زن یکی از اجداد آن پسر بوده است.
3-ازدواج بین مرد با زن پسر خودش و یا زن یکی از نوادگان او.
4-ازدواج بین مرد با دختر زنش یا نوادگان دختری زنش،مشروط بر اینکه بین زن
،زناشویی واقع شده باشد.
-مصاهره سبب:رابطه ی است که به واسطه نکاح بین زوجین و خویشاوندان آنها به وجود می آید .
منظور از قرابت سببی،قرابت به وسیله ی ازدواج است.
- ماده 1048 قانون مدنی در این باره بیان می دارد: جمع بین دوخواهر ممنوع است اگر چه به عقد منقطع باشد.
-باید توجه داشت که این منع در زمانی که زن در عده طلاق رجعی به سر می برد نیز وجود دارد ،چرا که در حکم زوجه ی مرد است و پس از پایان عده ،مرد می تواند خواهر زن سابق خود را به عقد خود دراورد.
نکاح با خواهر زاده و یابرادرزاده ی زن:
-ماده 1049قانون مدنی بیان میکند:هیچ کس نمیتواند دختر برارد زن و یا خواهر زن خود را بگیرد مگر با اجازه زن خود.
-باید توجه داشت که این منع در زمانی که عمه یا خاله،در عده ی طلاق رجعی است نیز باقی است ،زیرا هم چنان در حکم زوجه مرد می باشد.
-درحالت عکس این مورد، یعنی زمانی که خواهر زاده ویا برادر زاده در عقد مرد باشد ،مرد می تواند بدون اذن آنان با عمه ویا خاله انها ازدواج نماید .
- در ماده فوق تفاوتی میان عقد دائم و منقطع نمی باشد.
-ازدواج با نوه ی خواهر یا برادر زوجه نیز بنا بر قول مشهور فقهای امامیه ،مانند ازدواج باخواهر زاده ویا برادر زاده زوجه می باشد .
-اگر مردی بدون اذن اقدام به ازدواج نماید ،این ازدواج غیر نافذ است و زن اول که عمه و یا خاله زن دوم است،می تواند تنفیذ ویا رد نماید و در صورت تنفیذ، نکاح از آغاز نافذ می گردد.
بالشبهه و الزنا حرمت ناشی از شبهه و زنا:
1-نزدیکی به شبهه و زنای پیش از عقد،از جهت حرمت سببی حکم نکاح صحیح را ؛
- :
- ؛
؛ «» -بود ،گرچه قرابت ایجاد نمی نماید.
بالعقد علی المعتده حرمت ناشی از نکاح با زنی که در عده است:
1-هرکس زنی را که در عده است،اعم از عده ی طلاق رجعی و بائن و عده ی وفات و شبهه، با علم به در عده بودن زن و حرمت نکاح با او عقد کند،عقد باطل است و آن زن برای همیشه بر آن مرد حرام میشود.
2-و در این مورد میان نکاح دائم و موقت در این دو حکم تفاوتی نیست.
3-و اگر نسبت به عده و یا حرمت چنین نکاحی و یا هردوی آن ها جاهل باشد،تنها اگر نزدیکی واقع شده باشد آن زن بر مرد حرام میشود، در غیر اینصورت حرام نمیشود.
4- و اگر فقط یکی از زن و شوهر عالم به عده و حرمت نکاح باشد،حکم یاد شده فقط به او اختصاص دارد.
حرمت ناشی از نکاح با زنی که در عده است2 حالت دارد:
- علم به در عده بودن زن و حرمت چنین نکاحی: که دانلود جزوه اصول فقه 3 بطلان عقد نکاح و حرمت ابدی زن و مرد می شود.
- جهل به در عده بودن زن یا جهل به حرمت چنین نکاحی: تنها اگر نزدیکی واقع شده باشد،مرد و زن حرام ابدی میشوند اما در هر صورت نکاح باطل است.
-ماده 1050قانون مدنی در خصوص حکم ازدواج با زنی که در عده است، مقرر نموده:
هرکس زن شوهردار را با علم به وجود علقه زوجیت وحرمت نکاح و یا زنی را که در عده طلاق و یا در عده وفات است با علم به عده و حرمت نکاح برای خود عقد کند،عقد باطل و آن زن مطلقا بر آن شخص حرام موبد می شود.
- ماده 1051در ادامه و وتکمیل ماده فوق مقرر نموده :حکم ماده فوق در موردی نیز جاری است که عقد از روی جهل به تمام یا یکی از امور مذکوره فوق بوده و نزدیکی هم واقع شده باشد،در صورت جهل وعدم وقوع نزدیکی عقد باطل ولی حرمت ابدی ایجاد نمی شود.
- حکم مساله در صورتی که یک طرف عالم و یک طرف دیگر هم جاهل به حرمت باشد نیز جاری است و با زهم حرمت ابدی ایجاد می شود و طرفین هیچ گاه نمی توانند باهم ازدواج نمایند.
- در خصوص این مساله که اگر مرد با زنی که در عده دانلود جزوه متون فقه 2 عده نکاح است ،ازدواج نماید،و با جهل نسبت به عده و حرمت نکاح و یا یکی از این دو ،بعد از پایان یافتن عده نزدیکی نمایند آیا باز هم حرمت ایجاد می شود یا خیر ؟درفقه امامیه اکثر فقها قائل به حرمت ابدی در این رابطه شده به دلیل اطلاق اخبار؛لکن شهید ثانی ،نجفی ،الکلام نزدیکی در عده را دلیل بر حرمت ابدی دانسته ،و دراین حالت قائل به حرمت ابدی نشده اند،دکتر اسدالله امامی و دکتر صفایی نیز این نظر را تایید نموده و وقوع نزدیکی در عده را شرط ایجاد حرمت ابدی دانسته اند اما نکاح باطل است و پس از پایان یافتن مدت عده مجددا میتوانند عقد نمایند.
بالزنا بذات بعل حرمت ناشی از زنا با زن شوهر دار:
1-زنی که با او زنا شده است بر زانی حرام نمی شود مگر اینکه زن به عقد دائم یا موقت،دارای شوهر باشد و نیز زنی که در عده ی طلاق رجعی است،برخلاف عده ی بائن همین حکم را دارد .-؛-: :-؛-:
:
–:«»
فهرست مطالب