سوالات تایپی فرهنگ و تمدن اسلامی
زهرا اسلامی فرد جان احمدی دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه ازاد اسلامی
علم اخلاق علمی است که صفات نفسانی خوب و :::
:ً – :
َُُ*َُ: – – – :
:(ً )- :
(* ()
()
– :
:” َْ َََْ ََََّ* ََْ ََ ََََّ” () :” : —–”
– :
ً ّ() :” َِ ََُ ٌَُ ” – ———————————————-
ً – :
– :
– : – :- : ً * :” َََُِْ ُُِِ َِّ ” -:
–
: “َِّ َََُْْ َِ َِّ ََُْْ ” : ” ََََُِّ َِّ َََِِْ- ََِّ ََِّ َُ َُِْ ” – :” َ َََّْ َ ََ َِِّ َ ََََّْ َِ َْ () ََِّ َََّْ َِ َْْ () ” ً – :” َ َُُِِّ ًُْ ” – —————————————-
—ُُ: – —————————————– – —————————– – ———————————– – ———– – ———————– – ——————————— – —————- – ——————————-
: – ————————————————
–: َْ- : ً داشته که شاید مراد فقها از واژه ولایت در تعریف قضا بیان این واقعیت بوده است که قضاوت صحیح ،مرتبه ای از مراتب نمونه سوالات فرهنگ و تمدن اسلامی و شاخه ای از شجره ریاست عامه ای است که برای پیامبر مکرم اسلام (ص) و جانشینان معصوم ایشان مقرر گردیده است .
فصل دوم – اهمیت و شرافت منصب قضا————————————-
به دلالت آیات متعدد قرآن کریم در می یابیم که خداوند سبحان احکم الحاکمین است و مقام حکم و داوری مخصوص ذات اقدس الهی است که خالق عالم و عالمیان و آگاه بر غیب و شهود است قرآن کریم در آیه 46 سوره زمر دارد که :
قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ “بگو: پروردگارا، ای خالق آسمانها و زمین، ای دانای عالم پیدا و پنهان، تو خود میان بندگان در آنچه خلاف و نزاع برانگیزند حکم خواهی کرد.”
پس پیداست که قضاوت در اصل ،حق مسلم و انحصاری خداوند متعال است که آنرا بطور مستقیم اعمال نمی فرماید بلکه این حق را بوسیله خلفا و پیامبران که نمایندگان الهی هستند فرهنگ و تمدن اسلامی می فرمایند.نمونه سوالات احکام و معارف اسلامی مشخص می گردد که منصب شریف قضا از مناصب والا و ارزشمندی است که از سوی خداوند متعال به پیامبران بزرگ الهی واگذار شده است.
به عبارت دیگر حکومت به نحو انحصاری در اختیار حضرت حق است و به هر کس که اراده فرماید عنایت می فرماید و مردم نیز مکلف به تبعیت و پیروی از جانشین خداوند می باشند و حکم و نظر او را بی چون و چرا می پذیرند و حاکم نیز مکلف است که بر اساس حق آنچا را که خداوند به او عطاء فرموده حکم و قضاوت نماید.
در این رابطه آیه 105 از سوره نساء می فرماید:
إِنّا أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الْکِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْکُمَ بَیْنَ النّاسِ بِما أَراکَ اللّهُ * ما این کتاب را به حق بر تو نازل کردیم; تا به آنچه خداوند به تو آموخته، در میان مردم قضاوت کنى
و در این مقام به مرور از جانب امامان معصوم (ع) به فقهای جامع الشرایط تفویض شده است.
از امام صادق (ع) نقل شده است که : فرموده اند مبادا بعضی از شما ،بعض دیگر را برای محاکمه و قضاوت به نزد قضات جور و اهل ستم ببرند و در این امر دقت کنید تا فردی که عالم به شریعت و احکام ما می باشد به اختلاف شما رسیدگی کند،یعنی کسیکه احادیث ما را روایت می کند و در حلال و حرام دقت دارد و احکام ما را می شناسد ، به چنین شخصی رجوع کنید و قضاوتش را بپذیرید.
غالب فقهای امامیه از این فرمایش امام صادق (ع) استفاده کرده اند و بیان داشته اند که امام به عالمان و فقهای شریعت اسلام ،تفویض قضاوت و داوری کرده اند.
در این رابطه مرحوم محقق حلی چنین فرموده اند که : یشترط فی ثبوت الولایه اذن الإمام علیه السلام [1] أو من فوّض إلیه الإمام *در ولایت برقضا ،اذن امام یا کسیکه امام این امر را به او تفویض کرده شرط است.
فرهنگ و تمدن
در این خصوص از امیر المومنین علی (ع) نقل شده است که به شریح قاضی فرموده اند: يا شُرَيْحُ قَدْ جَلَسْتَ مَجْلِساً لا يَجْلِسُهُ الّا نَبيٌّ اَوْ وَصِيُّ نٍَِّ ْ َ* () : () : ََ ََ َ ٌ ٌَََ َََِ * :() :
– – – – – – ——————————————-
:
– – :
َََّْ َََََُِْ َُّ َََُِ ُُ ََُِْ
َََّْ َََََُِْ َُّ َُولَئِكَ هُمُ الْظالمون
وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفاسقون
هرکس به غیر از آنچه که خداوند مقرر و نازل فرموده ححکم کند ،کافر است ،ظالم است و فاسق و گنهکار است.
در جای دیگر ابوبصیر از حضرت امام صادق (ع) نقل کرده است که ایشان فرموده اند: مَن حَکَمَ فى دِر هَمَینِ بِغَیر ما اَنزَلَ اللّه فَهوَ کافِرُ بالله العظیم * هرکس به میزان 2 درهم بغیر از آنچه که خداوند امر فرموده ،حکم کند پس او کافر شده نسبت به خداوند بزرگ .
تصدیق می فرمایید که بخاطر 2 درهم ناچیز ،انسان نسبت به خالق هستی کافر بشود چه معامله خطرناک و در سر ضرر برای شخص قاضی است .یعنی برای بی ارزش ترین چیزها ،بی تردید مهمترین چیزها را از دست خواهی داد و چه خطر و خسرانی بالاتر از این که انسان خدا را از دست بدهد و نسبت به خالقش کافر بشود.
حدیث مشهوری از امام صادق (ع) در باب خطرناک بودن این منصب وارد شده است که فرموده اند:
القُضاةُ أربَعةٌ : ثلاثةٌ في النارِ دائما و واحِدٌ في الجَنَّةِ
قضات چهار دسته اند.سه دسته آنها در آتش اند دائماً و تنها یک دسته در بهشت قرار دارند.
و اما دسته اول : رجُلٌ قَضى بجَورٍ و هُو يَعلَمُ فهُو في النارِ
آن کس که دانسته و با علم به فرهنگ و تمدن اسلامی حکم کند ،پس در او درآتش است.
دسته دوم :و رَجُلٌ قَضى بجَورٍ و هو لا يَعلَمُ فهُو في النارِ
و آن کس که ندانسته و بدون علم به ناحق حکم کند،او نیز در آتش است.
دسته سوم : و رجلٌ قَضى بالحَقِّ و هُو لا يَعلَمُ فهُو في النارِ
و آن کس که ندانسته و بدون علم و قطع و یقین ،حکمی به حق می دهد نیز جایش در آتش است.
دسته چهارم : و رجُلٌ قَضى بالحَقِّ و هو يَعلَمُ فهُو في الجَنَّةِ .
و صرفاً آن کسی که به درستی و به حق رای می دهد و حکمش از روی علم و قطع و یقین است بهشتی و رستگار است.
و اینگونه است که حضرت امام خمینی (ره) در این باره چنین فرموده اند که :
و لا یَخفی اَنَ خَطَرَهُ عَظیمُ وَ قد وَرَدَ اَن القاضی علی شَفیرِ جَهنم
مخفی نماند که خطر قضاوت بس عظیم است و به تحقیق در روایات زیادی آمده که قاضی بر لب پرتگاه جهنم قرار دارد.
فصل چهارم- اذن امام و اجازه ولی فقیه زمان در تصدی منصب قضا——————-
در مباحث گذشته به اثبات رسید که این منصب بزرگ که از مناصب حکومت الهی از جانب خداوند سبحان برای پیامبران و سپس برای اوصیای آنان قرارداده شده است.
پیامبر مکرم اسلام (ص) علاوه بر مقام نبوت و رسالت ،دارای مقام قضاوت هم بوده اند که پس از ایشان این مقام قضاوت به اوصیاء ایشان که همانا ائمه اطهار (ع) هستند تفویض شده است و همینطور از جانب امامان معصوم (ع) در زمان غیبت کبری به علما () :
ََِ ُِ ََِ ََُِِ ِِّ َُِ ََِِ َِِ
() :
ََََُّّ ََََُُّ َ َََُُّ َ َُِِْْ ُِْْ َِْ ََُْْ َْ ٍ َُُُّ ََِِّ َ َُِّ ِْ ُُْْ َُُِْ َِِّ َ َِْْ ِِْ َِ ٌَْ َ ََُْ ًَْ
() () () () :
:: – ——————————-
:
: ً :
فهرست مطالب