جزوه روانشناسی شخصیت
دانلود جزوه
شولتز ترجمه یحیی سید محمدی ترجمه کریمی یوسف کریمی مدرسان شریف دانشگاه اصفهان مرتضی ترخان دکتر شاملو دکتر حق شناس دکتر سیاسی دانشگاه پیام نور
[videopack id=”40878″]:///-////[/videopack]
) ( :
) : ( – : – :
: – – • • • :
: : • ؟ ؟
:
:
• : : : سوال پیش می آید که چرا خاطرات خاص برای عملکرد بهتر در زندگی ضرورت دارند ؟ در ادامه به پاسخ این سوال می پردازیم .
حافظه کلی خود از دو بخش حافظه معقوله ای و حافظه گسترش یافته تشکیل می شود، حافظه معقوله ای یعنی اینکه آن خاطره کلی که وجود دارد خلاصه شده و از خاطرات است برای مثال فرد افسرده ای که حافظه کلی ی دارد بیان می کند من را در مدرسه تحویل نمی گرفتند ، پدر و مادرم به من اهمیت نمی دادند در واقع کل این خاطرات از یک طبقه می باشد طبقه سرزنش تحقیر توهین. در حافظه کلی گسترش یافته فرد انواع و اقسام رویداد ها را به خاطر دارد برای مثال فرد افسرده ای که حافظه کلی گسترش یافته دارد بیان می کند که دوستانم مرا در مدرسه تحویل نمی گرفتند ولی با آنها به بیرون می رفتم و خیلی بهمون خوش میگذشت دوست داشتم با آنها مدام به گردش بروم یا بیان می کند که من وقتی با پدر و مادرم به تعطیلات می رفتیم خیلی به من خوش میگذشت ولی آنها مرا در خانه تحویل نمی گ رفتند . خاطرات کل با روانی در ارتباط است و معمولا افرادی که بیماری های روانی دارند نوع خاطرات حافظه آنها کلی است مثل افراد افسرده ، دو قطبی ، افراد PTSD، افراد ASD) استرس حاد( و… و حتی با بررسی هایی که کردند مشاهده کردن در افراد افسرده حافظه کلی معقوله ای اجازه نمی دهد این افراد مسائل را به شکل واقعی ببیند و نسبت به آنها از فرایند حل مسئله استفاده کنند .
جزوه روانشناسی شخصیت
• مزیت بازیابی رویداد های خاص از حافظه ) خاطرات خاص یا ویژه(
در پاسخ به پرسشی که ابتدای صفحه مطرح شد باید مزایای استفاده از خاطرات خاص یا ویژه را بیان کنیم به طور کلی حداقل دو مزیت برای بازیابی رویداد های خاص از حافظه وجود دارد
1. شخص را قادر می سازد تا به رویداد ها به شیوه متفاوت فکر کند برای مثال اگر ما خاطره ای چ ون دیدن دوست یا همکار در خیابان و عدم توجه او به ما را داشته باشیم اگر آن را به صورت خاطره خاص ذخیره کنیم پی میبریم که حالا شاید دوستمان امروز امتحان داشته و حواسش نبوده یا فاصله او با من خیلی زیاد بوده و من را ندیده یا حواسش به مغازه ها بوده حال ما را خیلی بهتر و دید مارا خیلی بهتر می کند نسبت به زندگی تا اینکه این خاطره را به صورت کلی ذخیره کنیم و فقط آن جنبه بی توجه ای و یا تحقیر کردن دوستمان نسب به خودمان را به یاد بیاوریم.
2. دستیابی به خاطرات خاص ممکن است به برنامه ریزی و تغییر در رفتار آتی کمک کند برای مثال در ادامه مسئله بالا ما برای تغییر برنامه و تغییر رفتار تصمیم میگیریم که دفعه بعد وقتی دوستمان را دیدیم خودمان به سمتش برویم
• بازیابی و رمزگردانی اجتنابی
برای بعضی از اختلالات روانی بازیابی و رمزگردانی اجتنابی دارند برای مثال مواجه با ضربه عاطفی باعث می شود فرد برای فاصله گرفتن از اطلاعات مربوط به ضربه عاطفی و مقابله با این اطلاعات سبک بازیابی یا رمزگردانی اجتنابی را انتخاب کند برای مثال مرور خاطرات تلخ دو ران جنگ برای فرد PTSD درد آور و ناراحت کننده است بنابر این فرد برای رهایی از این درد ها مجبور است از روش اجتنابی استفاده کند و دیگر آن خاطرات را به یاد نیاورد وقتی که این عمل را انجام می دهد حافظه هم به صورت خودکار دیگر اطلاعات مربوطه به آن دوران را کد گذا ری نمی کند و از آنها اجتناب می کند در واقع در اینجا مکانیزم دفاعی که اتفاق می افتد تجزیه روانی است
• تجزیه روان ی
تجزیه روانی فرایندی است که فرد برای کاهش آگاهی خود و شناختش استفاده می کند و این تجزیه روانی باعث ایجاد یک گسستگی بین هشیاری حافظه هویت و درک محیط می شود ولی این اطلاعات فنا ناپذیرند و در حافظه ناهشیار ذخیره می شوند و فردی که مدام از این تجزیه روانی برای رهایی از خاطرات در آور استفاده می کند باعث می شود به حافظه و روانش آسیب وارد شود و وقت ها این گسستگی بسیار زیاد می شود که به هویت های فرد ضربه وارد می کند و افراد چند شخصیتی پدید می آیند و علت آن همان بازیابی و رمزگردانی اجتنابی می باشد
• ف رضیه اجتناب – گوش به زنگی
علت افرادی که دارای اختلالات اضطرابی هستند در آغاز به تهدید توجه می کنند اما پس از آن از پردازش مفصل تهدید اجتناب می کنند برای مثال تا یک نشانه از آن تروما می بیند سریع از آن اجتناب می کند و دیگر به آن فکر نمی کند تا بتوانند ناراحتی در مواجه طولانی را به حداقل برسانند ، این امر باعث حفظ اضطراب می گردد در واقع اضطراب آنی فرد را کاهش می دهد ولی اضطراب اصلی باقی می ماند در نتیجه باعث می شود شخص قادر به بازیابی اطلاعات تهدیدات گذشته ای که با آنها مواجه شده نباشد در نتیجه نمی تواند به شکل واقع گرایانه تری به به ارزیابی محرک ها در محیط بپردازد دقیقا مثال مارگزیده ای می شود که از ریسمان سیاه و سفید می ترسد
• حافظه عود کنند ه
خاطرات و تصویر پردازی های مزاحم سرشار از معنا هستند و همچنین برای درک هیجانات قوی اطلاعات زیادی را به ما می دهند، حافظه عود کننده یا همان ذهنی که مدام تکرار می شوند یک فرایند بین تشخیصی است که می تواند به شکل های گوناگون ظاهر می شود در اختلال اضطراب پس از سانحه خاطرات عود کننده ممکن است به عنوان علائم هشدار دهند باشد ، در روان پریشی به عنوان جزوه روانشناسی شخصیت برخی از نشانه های بیماری که مرتبط با خاطرات گذشته هستند و در افراد مبتلا به ترس اجتماعی به صورت تصویر های ذهنی از دیدگاه ناظر وجود دارد در واقع محتوای خاطرات عود کننده به نگرانی هایی که خاص هر اختلال است مرتبط می شود ، انسان ها گنجایش و ظرفیتی دارند که از طریق آن به طور مک رر به آنها یاد آوری می شود تا با استفاده از این علائم هشدار دهنده به اجتناب از ضربه عاطفی بپردازند ، این فرایند در شرایطی که تهدید وجود دارد می تواند موجب سازگاری گردد ولی اگر ضربه عاطفی در گذشته اتفاق افتاده باشد علامت های هشدار دهند باعث به وجود آمدن اضط راب غیر ضروری و تشویش می گردد
جلسه دوازد ه م • آیا پردازش های نقش علی را در اختلالات روانی بازی می کنند ؟
تجزیه روانی که همان گسستگی در حافظه روانی است و سبک مقابله اجتنابی و پردازش ادراک مدار اینها در زمان های ضربه عاطفی یا فورا بعد از آن ضربه عاطفی اختلال استرس پس از سانحه PTSD را پیش بینی می کند یعنی می توان گفت که از عوامل ایجاد اختلال PTSD می توانیم به مکانیزم دفاعی تجزیه روانی سبک مقابله ای و پردازش ادراک مدار بیمار اشاره کنیم ، در تحقیقاتی که در حوزه افسردگی انجام شد مشخص شد که افراد افسرده نوع حافظه کلی دارند بنابراین می توان گفت که حافظه کلی می تواند نقش افسردگی را در اینده پیش بینی کند و نقش علیتی را به آن بدهیم .
حافظه کلی ، بازیابی و رمزگردانی اجتنابی باعث می شوند که دستیابی به حافظه و خاطرات خاص ضعیف تر باشد حافظه انتخابی ) آشکار و نهان( و حافظه عود کننده باعث می شوند که ما به یکسری خاطرات دستیابی عالی داشته باشیم
این دستیابی عالی که حافظه انتخابی و حافظه عود کننده در رابطه با نگرانی های فعلی بیمار برای او ایجاد می کنند باعث ایجاد محدودیت در دستیابی به مخزن کامل خاطرات می شود یعنی اینکه فرد نتواند به مخزن کامل خاطراتش دستیابی داشته باشد در واقع فرد خاطراتی که مخالف با نگرانی هایش است را نمی تواند به آنها دسترسی داشته باشد و این موضوع باعث می شود بیماری فرد حفظ شود برای مثال فرد GAD در دسترسی به خاطرات خارج از اضطرابش محدود است و نمی تواند به آنها بپردازد و همواره بیان می کند می دانم که این اضطرابم هنوز اتفاق است ولی نمی توانم به چیزی غیر از این فکر کنم !
بیماران دچار اختلالات روانشناختی به دلایل زیر دستیابی به مخزن خاطرات آنان ضعیف است در واقع ویژگی متمایز بیماران روانی ضعف دستیابی به مخزن خاطرات است بنابراین :
One. دستیابی به مخزن خاطرات خاص آنها متوقف شده است و مغز از این عملکرد فارغ است یعنی فرد بیشتر خاطرات کلی را به یاد دارد Two. تجزیه روانی و اجتناب باعث می شوند که رمزگردانی و بازیابی حافظه مختل شود Three. در نتیجه نگرانی های فعلی بیمار بر او تسلط پیدا می کنند
• چرا دستیابی ضعیف و نامناسب به مخزن گسترده خاطرات می تواند به حفظ آسیب روانی در اختلالات کمک کند ؟ a( د سوگیری حافظه و ضمنی نسبت به نگرانی مرتبط با هر اختلال و همچنین خاطرات عود کننده هر اختلال باعث افزایش دسترسی به اطلاعاتی میگردند که لزوم نگرانی را تایید می کنند یعنی سوگیری حافظه به نگرانی های مرتبط با هر اختلال و عود این نوع خاطرات باعث تایید نگرانی فرد می شود
b( افزایش دستیابی به اطلاعات مرتبط با نگرانی فراینده های استدلال که تحت تاثیر و در دسترس بودن خاطرات قرار
را جهت می دهند یعنی این نوع سوگ یری هایی که در حافظه ایجاد می شود فرایند استدلال فرد را تحت تاثیر قرار می ده د c( نشانه های فعلی بیماری باعث تحریف بازیابی به گونه ای می شوند که نگرانی های فعلی را تایید می کنند
d( دستیابی ضعیف به مخزن خاطرات خاص احتمالا باعث متوقف شدن پردازش عاطفی می شود که این امر باعث حفظ نگرانی های فعلی بیمار می شود یعنی ما زمانی که نتوانیم به خاطرات خاص دستیابی داشته باشیم پردازش عاطفی و هیجانی ما تحت تاثیر قرار میگیرد و باعث حفظ شدن بیماری و نگرانی های مرتبط با آن می شود
e( دستیابی ضعیف به گسترده ترین طیف خاطرات مانع تغییر خود انگیخته عقاید و ارزیابی های غیر سودمند می شود یعنی وقتی ما دسترسی ضعیفی به خاطرات خاص داریم مانع تغییر عقاید غیر سود مند ما در بیماری می شود f( کاهش دستیابی به خاطرات خاص با حل ضعیف مسئله ارتباط دارد
• کاربرد های بالینی
درمان بازیابی و رمزگردانی اجتنابی: آموزش این موضوع به بیمار که اجتناب طولانی مدت او باعث پیامد هایی برایش می شود یعنی آموزش به مراجعان در مورد پیامد های نامطلوب بالقوه اجتناب طولانی یعنی به او می گویم اجتناب طولانی حفظ اختلالش می شود و برای اینکه مراجع این مفهوم را کامل بفهمد برای او از تشبیه و استعاره برای تشریح مفهوم حافظه غیر منظم و فراهم آوردن منطقی برای درمان مواجه ای ، استفاده از مثال فکر نکردن در مورد خرس سفید برای بیان سرکوبی تصورات ذهنی و پیامد های نامطلوب و زیان بار ، تلاش برای اجتناب از به خاطر آوردن خاطرات آسیب زا یعنی به مراجع بیان می کنیم که با درد هایش مواجه شود و آن را حلاجی و در جای مخصوص خودش در کمد ذهنش قرار دهد تا آنها حل شوند و از آسیب رها شود
درمان مواجه ای: درمان مواجه ای ممکن است برای تصحیح کردن بی نظمی ، تجزیه و فروپاشی خاطره های مربوط به ضربه عاطفی سود مند باش د ، این درمان شامل دو مولفه تصوری و واقعی می باشد :
a( مواجه تصوری یا تجسمی شخص را ملزم می کند تا موضوع ضربه عاطفی را با تمام جزئیات ) احساسی و هم عاطفی( را برای طولانی مدت تجسم نماید
b( مواجه واقعی مواجه رتبه بندی شده با محرک های واقعی مرتبط با ضربه آسیب زاست
برای مثال از مراجع می خواهیم آن ضربه عاطفی یا تروما را به ترتیب برای ما مرور کند و در مراحلی که بیان می کند ما سطح اضطراب او را میسنجیم و این باعث می شود اطلاعات بیمار از آن ضربه عاطفی منسجم تر شد و باعث کاهش آسیب در او شود بنابراین درمان می تواند روی بازسازی خاطره متمرکز شود تا بتواند اطلاعات حقیقی را که در مورد رویداد شناخته شده است را وحدت دهد و از طریق باعث کاهش تشویش و ناراحتی گردد
درمان خاطرات عود کنند: درمان از طریق آشکار کردن معنای تصاویر ذهنی با تکنیک ه ای درمانی شناختی میسر می شود یعنی ما تصاویر ذهنی را بکار می بریم تا بتوانیم مراجع را به قانع کنیم تا به معنا و مفاهیم خاطرات آزار دهنده اش وحدت دهد و آنها را تغییر دهیم و به درمان او کمک کنیم
درمان حافظه کلی: استفاده از یادداشت های روزانه که حاوی افکار خودکار منفی و فرایند ارزیابی هستند تا از این طریق بتوانیم بیمار را برای شناخت بیشتر آن اختلال یا خاطره روشن کنیم
استفاده از درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی MBCT : این روش مستلزم توجه به شیوه ای خاص بطور هدفمند می باشد که در زمان حال بوده و نقادانه نیست و شامل تمرین های نشستن تنفس کردن و توجه در خلال فعالیت های روزانه که افزایش یافتن آگاهی در حال می شود ، شامل همان برنامه های مدیتیشن است که به میزان تنفس و موارد دیگر توجه می کنند تا بتواند اطلاعات محیط را در حال به آن صورت که هست دریافت کند
درمان تحریف حافظه: بایست :
• • )(
• : : : : اتفاق یعنی دو رویدادی که باهم اتفاق می افتند را باهم کشف کنی م
آزمون کردن فرضیه: فرایندی استدلالی است که به عنوان ارزیابی اینکه آیا توضیحات و عقاید دقیق هستند یا نیاز به مرور بر اساس اطلاعات جدید را دارند استف اده می شود یعنی ما شواهد موجود را جمع آوری می کنیم تا آن استدلالی که داریم یا نتیجه ای که گرفتیم را تایید کنیم
به طور کلی یک نوع سوگیری تاییدی وجود دارد به گونه ای که مردم تمایل دارند تا نسبت به اعتبار بخشی عقایدی که از پیش وجود داشته سوگیری کنند یعنی اف راد یک عقیده ای از قبل دارند و می خواهند برای اثبات فرضیه ای که دارند شواهدی می کنند که در اینجا سوگیری تاییدی وجود دارد . برخی از این فرایند های استدلالی در اختلالات روانی نقش مهمی دارند .
• نمونه ای از تحریف های شناختی و فرایند های بالقوه استدلالی مرتبط با آن
One. استنباط تصادفی ) دلبخواهی/اختیاری( : گرفتن نتایج ناموجه و بدون توجه به شواهد یعنی در اینجا ما بدون اینکه شواهدی وجود داشته باشد یا شواهد عکس وجود داشته باشد ما نتیجه ای را رقم میزنیم برای مثال فرد فوبی اجتماعی خندیدن دو نفر در رستوران را به خودش استنباط می دهد و نتیجه گیری می کند آنها او را مسخره میکردند در حالی که این چنین نیست .استنباط تصادفی می تواند ثمره سوگ یری ها در استدلال مبتنی بر تفسیر آزمون فرضیه، قضاوت مبتنی بر انتظار ویا سوگ یری ها ی وابسته به هم باشد Two. انتزاع انتخابی: تمرکز خارج از بافت و عدم توجه به سایر ویژگی های مهم موقعیت یعنی با در نظر گرفتن یک قسمت کوچک از اطلاعات نتیجه گیری می کنند و داده های مهم را نادیده می گیرند مثل خانومی که ادعا می کند همسرش دیر سین میکنه و درنتیجه استدلال میکنه همسرش دوسش نداره ، انتزاع انتخابی می تواند حاصل سوگ یری در آزمون فرضیه،قضاوت انتظار، یا استدلال مبتنی بر تعبیر و تفسیر باشد Three. تعمیم افراطی: استخراج نتایج و قوانین کلی یک یا چن دین ر ویداد مجزا و یا استفاده از یک مفهوم برای طیف گسترده ای از ر وی دادها ی مرتبط و یا غیر مرتبط می باش د یعنی نتیجه ای را از یک رویداد میگیرد و آن را به همه زمینه های کارکردی خودش تامیم می دهد مثل دانشجویی که درس خوانده و تلاش کرده ولی در پایان ترم نمره پایین گرفته و این اتفاق را به خودش تامیم افراطی می دهد Four. بزرگ نمایی/فاجعه انگاری: مبالغه اهمی ت ی ک ر ویدا د به ش یوه ای منف ی اس ت برای مثال فردی در سفر پایش پیچ می خورد و کل سفر را برای خود و دیگران تلخ می کند یا فردی که در رابطه با ا ینده منفی بافی می کند.بزرگ نمای ی م ی تواند ثمره سوگ یر تفسیر ، استدلال اسناد ی، آزمون فرض یه، قضاوت انتظار ، یا سوگ یری ها ی وابسته به هم باشد
Five. شخصی سازی : :شامل مرتبط کردن نابجای ر وی دادهای خارجی به خود است برای مثال فردی دعوا های پدر و مادرش را به خودش نسبت می دهد و می گوید بخاطر من است این افراد رویداد های زندگی را به صورت نابجا به خود نسبت می دهند، شخصی سا زی می تواند ثمره سوگ یری ها در تفسیر، استدلال اسنادی، یاآزمو ن فرضیه باشد Six. تفکر : • : !
• )(، • :
فهرست مطالب