جزوه تایپ شده ژئوشیمی نفت
دکتر ربانی دکتر احمد امد اثر هری دمبیکی امد احم دانلود ضا ربانی امد رحیم باقریتیرتاشی امد زهرا صادقطبقی دانشگاه پیام –; ;
//: – )( )( -() () – () ً )( ً () )(
:
– – ()
– () – – – +:
– – – & – – – ():
– :
– —
– – )( )( – ً ؛ – – – – – :
-: -: -() – – *با استفاده از حلالهايی مثل کلروفورم مواد آلی به مدت 72 ساعت شستشو داده میشوند، بعد از 72 ساعت مواد الی قابل حل را تحت عنوان بیتومین استخراج میکنند. اين بیتومین شامل چهار بخش است:
1.هیدروکربن اشباع
2.آروماتیک
3.رزين
4.آسفالتین
با استفاده از کروماتوگرافی ستونی چهار بخش را از هم تفكیک میکنند. پس از جداسازی بخش هیدروکربنهای اشباع را به دستگاه گاز کروماتوگرافی GC تزريق میکنند.
دانلود رایگان خلاصه کتاب ژئوشیمی نفت
دستگاه کروماتوگرافی گازی از يک کوره حرارتی تشكیل شده که درون آن يک ستون موئینه تعبیه شده است )شكل6(. يک ستون پیچ خورده مسی با قطر 2mm و طول 60m-10 است نمونه را با سرنگ و همزمان با آن يک گاز بیاثر هلیوم تزريق میشود. بعد دما را به ºC300 میرسانند. ترکیبات در colomn يونیزه و شكسته شده و در مرحله بعد توسط آشكار ساز، نوع آنها تعیین میشود. بعد به صورت پیکهايی نمايان میشود که از روی اين پیکها و زمان ظهور آنها میتوان به نوع ترکیب پی برد.
حاصل آنالیز به روش GC يک نمودار طیفی است که به آن نمودار کروماتوگرام گازی میگويند. در محور X ها دما و زمان و خروج پیکها و در محور Yها غلظت ترکیبات را داريم. اولین پیک خروجی خیلی بزرگ است زيرا اين ترکیبات با نرمال هگزان رقیق شدهاند)شكل6(.
شكل6-کروماتوگرام حاصل از کروماتوگرافی گازی برای هیدروکربنهای اشباع
گاهی ممكن است پیکها روی هم بیفتند در چنین مواقعی از يكی از روشهای زير جهت تشخیص نمونهها استفاده میکنند:
1.با استفاده از ايزوپرنوئیدها
2.با استفاده از نمونههای استاندارد
شكل کروماتوگرامها: فراوانی آنها، حضور و عدم حضور ترکیبات جزوه ژئوشیمی نفت به ما میگويد که ماده آلی نفتساز از کجا منشا گرفته محیط رسوبی آنها چگونه بوده است ) هايپرسالین ، دريايی و …( و شرايط اکسیداسیون و احیايی محیط چگونه بوده است، به علاوه برای طبقهبندی نفتها )نفتهای همخانواده، نفتهايی با يک سنگ منشا و …( به ما کمک میکند.
از روی توزيع و پراکندگی پیکها میتوان منشا خشكی، دريايی، محیط آب شیرين، محیط حدواسط و … را تشخیص داد.
1- 22C حداکثر غلظت را دارد: شاخص آلگهای دريايی در اين حالت پراکندگی از 17C تا 24C میباشد.
شكل7- شاخص آلگهای دريايی
2- 17C حداکثر غلظت را دارد و شاخص جزوه زمین شناسی نفت و جلبکهای سبز – آبی است.
شكل 8- سیانوباکتریها و جلبکهای سبز – آبی
3- تمرکز هیدروکربنها از 23C به بعد و در بخش هیدروکربنهای سنگین میباشد و ارجحیت با فردکربنی است و شاخص گیاهان خشكی است.
شكل9-شاخص گیاهان خشكی
4- هیدروکربنهای 17C و 27C فراوانی بیشتری دارند و در نمونهها يک دوگانگی ديده میشود که شاخص محیط حدواسط بین دريا و خشكی میباشد.
شكل11- شاخص محیط حدواسط جزوه ژئوشیمی نفت دريا و خشكی)دلتايی(
5- هیدروکربن 28C دارای حداکثر غلظت است و ارجحیت با زوج کربنی است که شاخص محیط تبخیری و هايپرسالین میباشد.
شكل11- شاخص محیطهای تبخیری و هايپرسالین
در حوضه افیسر استرالیا در تمامی نمونهها و دياگرامهای آنها هیدروکربنهای اشباع به فواصل منظم خارج شدهاند. در همه نمونهها دو ترکیب وجود دارد که عبارتند از:
1-پريستان : بلافاصله بعد از 17nC ظهور میکند.
2- فیتان : بلافاصله بعد از 18nC ظهور میکند.
نمونهها راخوب تلخیص کرده و نوع بايومارکرها هم جدا میشوند. در نمونهها میزان بايومارکر هوپان در محیط زياد بوده است (hopane dominant). پريستان و فیتان ايزوپرنوئید میباشند و منشا آنها از گیاهان عالی است.
موارد کاربرد و استفاده از آنها :
/- – — //> -<< /-/– :
:
)( )( :
– : -: :
: ً ً
فهرست مطالب