جزوه رنگی و تایپ شده فیزیولوژی
پیام نور کاردانی کارشناسی علمی کاربردی
گره A-V و تأخير در هدايت ايمپالس از دهليزها به بطن ها
دستگاه هدايتي چنان –)( )(.
)( –/-/—/–//-/–)( /ً ً /ً //)( )( -/-ً 
ً ——
)( )( ً، //)( () ً )(، () () ً () )(.
() ً ً ً /زمان در بسياري از فيبرها تا 33/0 ثانيه طول مي كشد. بنابراين روند رپلاريزاسيون در طي يك دوره طولاني )حدود 13/0 ثانيه( صورت مي گيرد. به همين دليل موج T در الكتروكارديوگرام طبيعي اغلب طولاني است و برعكس، ولتاژ موج T تا حد قابل ملاحظه اي كمتر از ولتاژ كمپلكس QRS است، كه بخشي از آن به علت زمان طولاني موج T است.
دهليزها حدود 13/0 تا 20/0 ثانيه پس از موج P رپلاريزه مي شوند. اين واقعه درست همزمان با پيدايش موج QRS درالكتروكارديوگرام اتفاق مي افتد. لذا موج رپلاريزاسيون دهليزها موسوم به موج T دهليزي معمولاً به وسيله موج بسيار بزرگ تر QRSمحو مي گردد. به همين دليل موج T دهليزي به ندرت در الكتروكارديوگرام ديده مي شود.
انتشار جريان هاي الكتريكي در پيرامون قلب در سينه
شكل )3( عضله بطن را در درون سينه نشان مي دهد. حتي ريه ها كه قسمت اعظم آنها پر از هواست نيز الكتريسيته را به ميزاني حيرت انگيز هدايت مي كنند و مايعات ساير بافت ً 
)( «» «» ً : )( : )( ً )( /)( ///+ /- /+ /+ /+ ولتاژ اشتقاق II، يعني مجموع 3/0 و 7/0 برابر با 2/1. اين اصل كه به قانون آينتهون معروف است، همواره در ثبت الكتروكارديوگرام صادق است.
الكتروكارديوگرام هاي طبيعي ثبت شده از سه اشتقاق استاندارد دوقطبي در اندام. در شكل )4( ثبت الكتروكارديوگرام در اشتقاق هاي I و II و III ديده مي شود. با دقت در شكل مي توان دريافت كه الكتروكارديوگرامهاي اين سه اشتقاق شبيه جزوه فیزیولوژی هم هستند، زيرا در هر سه اشتقاق مزبور امواج P و T مثبت هستند و قسمت عمده كمپلكس QRS نيز مثبت مي باشد.
تحليل اين سه الكتروكارديوگرام با اندازه گيري هاي دقيق نشان مي دهد كه مجموع پتانسيل اشتقاق هاي I و III در هر لحظه مشخص برابر است با پتانسيل اشتقاق II كه خود تأييدي است بر قانون آينتهون.
نظر به اينكه الكتروكارديوگرام به دست آمده از سه اشتقاق دوقطبي اندام مشابه هم هستند، براي تشخيص آريتميهاي مختلف قلب مي توانيم هر كدام از آنها را انتخاب كنيم، زيرا تشخيص آريتميها عمدتاً مبتني بر رابطه زماني بين موج هاي مختلف چرخه قلب مي باشد. اما اگر بخواهيم آسيب عضله بطن يا دهليز يا آسيب دستگاه هدايتي را تشخيص دهيم، انتخاب اشتقاق هاي لازم براي ثبت الكتروكارديوگرام اهميت زيادي دارد، زيرا اختلالات عضله قلب باعث تغيير شديد الگوهاي الكتروكارديوگرام در برخي اشتقاق ها مي شوند، در حالي كه ممكن است بر ساير اشتقاق ها تأثير نگذارند.
اشتقاق هاي سينه اي )جلوي قلبي(:
غالباً براي ثبت الكتروكارديوگرام، يك الكترود را بر روي سطح قدامي قفسه سينه و در يكي از نقاط شش گانه جلوي قلب قرار مي دهند )شكل 4(. اين الكترود را به سر مثبت الكتروكارديوگراف وصل مي كنند و جزوه فیزیولوژی جانوری ۲ منفي موسوم به الكترود خنثي را معمولاً با واسطه مقاومت هاي الكتريكي، همزمان به دست راست، دست چپ و پاي چپ وصل مي كنند )شكل 4(. معمولاً براي ثبت الكتروكارديوگرام از 3 اشتقاق استاندارد در جدار قدامي سينه استفاده مي كنند و الكترود سينه اي را به ترتيب در 3 نقطه مربوطه قرار مي دهنده )شكل 4(.
بدين ترتيب منحني هايي ثبت مي شود كه در شكل )4( به صورت اشتقاق هاي V5 ،V4 ،V3 ،V2 ،V1 و V6 نشان داده شده است. شكل )9( الكتروكارديوگرام قلب طبيعي را نشان مي دهد كه از 3 نقطه استاندارد ثبت شده است. نظر به اينكه سطوح قلب به جدارسينه نزديك هستند، هر اشتقاق سينه اي عمدتاً پتانسيل الكتريكي قسمتي از عضله قلب را ثبت مي كند كه درست در زير الكترود قراردارد. لذا اگر بطن ها، به ويژه جدار قدامي آنها، دچار اختلالات نسبتاً جزئي شده باشند، غالباً تغييرات شديدي در الكتروكارديوگرامهاي ثبت شده از اشتقاق هاي سينه اي مشاهده مي شود.
كمپلكس QRS قلب طبيعي در اشتقاق هاي V1 و V2 عمدتاً منفي است، زيرا الكترود سينه اي در اين اشتقاق ها به قاعده قلب نزديك تر است تا به نوك آن، يعني در بخش اعظم روند دپلاريزاسيون هم جهت با جزوه فیزیولوژی قرار دارد. از سوي ديگر، كمپلكس QRS در اشتقاق هاي V5 ،V4 و V6 عمدتاً مثبت است، زيرا در اين اشتقاق ها الكترود سينه اي به نوك قلب نزديك تر است، يعني در بيشتر زمان دپلاريزاسيون هم جهت با الكتروپوزيتويته است.
اشتقاق هاي تقويت شده تك قطبي در اندام:
سيستم ديگري از اشتقاق ها كه كاربردي وسيع دارد عبارت است از اشتقاق تقويت شده تك قطبي در اندام. در اين مورد دو اندام )( : :
: ً )( «» : )( )(. )(. ً ً ً ً :
)(. + + – + + )+ (.
فهرست مطالب